3-MU

กิตติพงษ์ วิเวกานนท์

000000ในสถานการณ์ปัจจุบันสภาวะเศษฐกิจของประเทศกำลังน่าเป็นห่วงและต้องการความช่วยเหลือ จากทุกๆ คนด้วยการประหยัด อดออม และรัดเข็มขัดไม่ให้เกิดความฟุ่มเฟือยในการใช้จ่ายทั้งของ ตนเองและของหน่วยงานในการผลิตสินค้าและบริการต่างๆ แนวทางของ "3-MU" จึงเป็นทางออก ที่จะนำมาใช้ในการลดค่าใช้จ่ายที่ไม่จำเป็นด้วยการมองหาความสูญเสียและแก้ไขจากจุดเล็กๆที่ ตนเองรับผิดชอบ อันจะนำมาซึ่งการเพิ่มผลผลิต และสร้างพลังการแข่งขันให้แก่หน่วยงานในที่สุด ซึ่งเราสามารถอธิบายได้ดังนี้

000000MURI (Over-burden) การทำเกินพอดี
000000ในกรณีของคนจะหมายถึง การกระทำสิ่งใดอย่างเกินกำลัง เกินความสามารถที่คนๆ นั้นจะ ทำได้เช่น การทำงานล่วงเวลาติดต่อกันนานๆ การทำงานใช้สายตาเป็นเวลานานๆ จะนำมาซึ่งความ เหนื่อยล้า และอาจทำให้เกิดอุบัติเหตุขึ้นได้
000000ในกรณีของเครื่องจักรจะหมายถึง การใช้เครื่องจักรเกินกำลัง ทำให้เครื่องเสียหรือเสื่อม สภาพก่อนเวลาอันควร และอาจส่งผลให้เกิดการผลิตที่ไม่ได้คุณภาพ ดังนั้นเราควรทำความเข้าใจ ในธรรมชาติของทรัพยากรที่จะใช้ ดูแลอย่างดีเพื่อให้สามารถใช้งานให้เกิดประโยชน์ได้สูงสุด

000000MUDA (Wastes) ความสิ้นเปลือง สามารถแบ่งออกได้เป็น 7 ประเภท ดังนี้

1. MUDA of Correction เกิดจากการทำงานผิดวิธี ใช้วัสดุไม่เหมาะสม พนักงานไม่ได้ตรวจ สอบงานก่อนปฏิบัติงาน มีความสิ้นเปลืองจากของเสียเกิดขึ้นในกระบวนการผลิด ทำให้ต้อง เสียเงิน เสียเวลาในการแก้ไขงาน ความเชื่อถือของลูกค้าลดลง
   000000แนวทางการแก้ไขปรับปรุงแนวทางหนึ่งก็คือ การสร้างระบบและจิตสำนึกแก่ทุกคน ในการควบคุมคุณภาพสินค้า จัดหาและพัฒนาอุปกรณ์ต่างๆ เพื่อช่วยป้องกันการผิดพลาด จากการทำงาน (Poka-Yoke) แล้วจัดทำเป็นมาตรฐานอย่างชัดเจน เพื่อให้ทุกคนเข้าใจตรง กัน เขียนคำอธิบายขั้นตอนการทำงานให้ชัดเจน
2. MUDA of Over-production คือความสิ้นเปลืองอันเกิดจากการพยายามใช้เครื่องจักรและ พนักงานผลิตงานออกมาให้มากที่สุด โดยไม่คำนึงถึงความต้องการของหน่วยงานถัดไป ทำ ให้เกิดงานระหว่างกระบวนการผลิต (Work-in-process) มาก เสียพื้นที่ในการจัดเก็บ ใช้ เวลาในการผลิตนาน ดอกเบี้ยที่เกิดจากต้นทุนวัสดุ แรงงาน และค่าโสหุ้ยที่ใช้ไปแล้วในการ ผลิตจมอยู่ในช่วงเวลาที่รอคอย และของเสียจากกระบวนการก่อนหน้าไม่ได้รับการแก้ไข ทันที
   000000การผลิตที่ดีควรจะต้องผลิตแต่ชิ้นงานเฉพาะที่ต้องการในปริมาณที่ต้องการเท่านั้น และกำจัดการชะงักหรือจุดคอขวดในการผลิต (Bottle neck) ของสายการผลิต สร้างความ สมดุลในการทำงานของแต่ละหน่วยงาน
3. MUDA of Processing เกิดจากการทำงานซ้ำซ้อน จัดลำดับงานไม่ถูกต้อง เป็นผลให้มีค่า ใช้จ่ายเพิ่มสำหรับงานที่ไม่ทำให้เกิดมูลค่าเพิ่มเหล่านั้น สำหรับแนวทางการปรับปรุง สามารถทำได้โดยการวิเคราะห์ แยกแยะหาความจำเป็นของแต่ละขั้นตอนในกระบวนการ ผลิตเพื่อการตัดสินใจที่จะลดขั้นตอนงานนั้นๆ รวมเข้าด้วยกัน จัดลำดับงานใหม่ หรือปรับ ปรุงให้กระบวนการเดิมทำงานได้ง่ายขึ้น
4. MUDA of Conveyance เกิดจากการขนส่งหรือเคลื่อนย้ายวัสดุ และงานระหว่างกระบวนการ ผลิต หรืองานที่ไม่เกิดมูลค่าเพิ่มโดยไม่จำเป็น ทำให้เพิ่มต้นทุนในการขนส่งและเวลาในการ ผลิต สามารถปรับปรุงได้โดยการจัดวางเครื่องจักรและผังการผลิตอย่างเหมาะสม สามารถ ใช้งานได้อย่างต่อเนื่อง ลดการขนส่งที่ซ้ำซ้อน
5. MUDA of Inventory เกิดจากการเก็บผลิตภัณฑ์หรือวัตถุดิบจำนวนมากเพื่อประกันว่าจะ สามารถผลิตได้ตลอดเวลา แม้ว่าจะเกิดเหตุการณ์ไม่คาดคิด ทำให้เสียพื้นที่ในการจัดเก็บ และ ทั้งต้นทุนในการจัดการวัสดุสูงโดยไม่จำเป็น อีกทั้งอาจเกิดการเสื่อมคุณภาพ ถ้าขาดการจัด เก็บที่ถูกต้อง
   000000เราควรควบคุมปริมาณวัสดุให้เหมาะสมกับความต้องการใช้อย่างแท้จริง การจัดเก็บ ก็ควรทำให้ชัดเจนง่ายต่อการใช้งาน รวมถึงการพยายามจัดเก็บให้มีลักษณะ First-in-First-out (FIFO) "เข้าก่อน จำหน่ายก่อน" เพื่อไม่ให้เกิดวัสดุตกค้างอยู่ในคลังสินค้าเป็นเวลานาน
6. MUDA of Motion คือความสิ้นเปลืองอันเกิดจากการเคลื่อนไหวที่ไม่เหมาะสม ทำให้เกิด ความเมื่อยล้า ความล่าช้าในการทำงาน และอาจเกิดอุบัติเหตุได้ การปรับปรุงสามารถใช ้หลัก Motion Economy (การเคลื่อนไหวอย่างประหยัด) เพื่อกำจัดการเคลื่อนไหวที่ไม่จำเป็น ออกไป
7. MUDA of Waiting คือความสิ้นเปลืองอันเกิดจากการรอคอยงานหรือรอวัสดุ เครื่องจักรรอ การผลิตหรือรอซ่อม ทำให้เกิดความสูญเปล่าของเวลา เราสามารถลดเวลาการรอลงได้โดย การจัดสายการผลิตให้มีความสมดุลสอดคล้องต่อเนื่องกัน และจัดวางเครื่องจักรให้อยู่ใกล้ กันมากขึ้น

000000MURA (Unevenness) ความไม่แน่นอน ไม่คงเส้นคงวา
000000เกิดจากความไม่แน่นอนในการผลิตหรือการทำงาน เช่น การวางแผนกำหนดการผลิตในแต่ละ วันไม่แน่นอน มากบ้างน้อยบ้าง ทำให้ยากต่อการจัดสรรทรัพยากรในการผลิต ส่งผลให้ปริมาณงาน ของแต่ละคนไม่เท่ากัน ความเร็วในการทำงานไม่เท่ากัน เมื่อวัตถุดิบขนาดไม่แน่นอนไม่ได้มาตร- ฐาน ทำให้เกิดความยากลำบากในการผลิตและการควบคุมคุณภาพของสินค้า
000000การ์ตูน วิศวะกรหนุ่มรูปหล่อแต่อาภัพรักเดินคอตกเข้ามาหา ชายเอ๊ะ เพื่อนร่วมงานเจ้าคารม ผู้เป็นเจ้าของทฤษฎีสัมพันธภาพรักอันลือชื่อ
000000" เฮ้ย! ชายเอ๊ะลื้อมีวิธีการจีบสาวเด็ดๆ มาแนะนำกันบ้างไม๊ หมู่นี้อั๊วจีบใครเป็นแห้วทุกที "
000000" ไอ้มีนะมี แต่ต้องเริ่มจากการสำรวจหาข้อบกพร่องของนายเองด้วยหลักการของ 3-MU เสียก่อน " ชายเอ๊ะตอบอย่างใจเย็น
000000" 3-MU มันเรื่องการเพิ่มผลผลิตไม่ใช่หรือ ลื้อเอามาเกี่ยวกับคำถามนี้ได้ยังไง " หนุ่มการ์ตูน ถามด้วยความสงสัยเป็นกำลัง
000000" ทำไมจะไม่เกี่ยว MU แรก มูดะ นายต้องเริ่มทำความเข้าใจกับธรรมชาติของผู้หญิง ถ้านาย ให้ความสนใจหรือตื๊อเค้ามากเกินไป นอกจากนายจะเหนื่อยและล้าไปเองแล้ว เธอก็จะเริ่มกลัว ทีนี้ นายพยายามจะทำคะแนนเพิ่มยังไงก็ไม่มีประโยชน์
000000MU ที่สอง มูริ เพื่อเป็นการรักษากำลังทรัพย์ของนายเอง เวลาจะซื้อของขวัญหรือของกำนัล ให้ต้องตรวจสอบให้แน่ใจซะก่อนว่าเธอชอบอะไร ไม่อย่างนั้นจะเสียของและเกิดความสิ้นเปลืองโดย ใช่เหตุ ทางที่ดีถนอมสายป่านนายไว้ก่อนดีกว่า
000000MU สุดท้าย มูระ จะจีบสาวนะเพื่อนสิ่งสำคัญที่สุดคือต้องสม่ำเสมอคงเส้นคงวา เมื่อก่อน เป็นอย่างไรเดี๋ยวนี้ก็ต้องเป็นอย่างนั้น เช้าต้องถึงเย็นต้องรีบมาหา อย่าลืมว่ารักแท้นะแพ้ความใกล้ ชิดนะโว้ย "
000000การ์ตูนตาเป็นประกายอย่างคนบรรลุธรรม แต่ยังสงสัยในใจตะหงิดๆ จึงถามกลับอีกข้อว่า " แล้วถ้าอั๊วปฏิบัติตามนี้จนกำจัดไอ้สามมุนี้ไปได้ อั๊วจะได้อะไรตอบแทนล่ะ "
000000" ก็ การเพิ่มผลผลิต ยังไงล่ะเพื่อน"

เอกสารประกอบ: กิจกรรมข้อเสนอแนะเพื่อการเพิ่มผลผลิต (Kaizen Suggestion for Productivity), อ.มนัสวี ธาดาสีห์, สถาบันเพิ่มผลผลิตแห่งชาติ